Ostatnio coraz częściej słyszę pytania, dotyczące pominięcia bliskiego członka rodziny w testamencie. Przykładowo rodzic zapisuje wszystko jednemu dziecku, pomijając pozostałe. Osoby takie czują się oszukane, powołują się na wykorzystanie podeszłego wieku zmarłego itp.

Swoboda testowania, czyli co komu mogę zapisać.

O tzw. zachowku możemy mówić wówczas, gdy zmarły pozostawił testament. Oczywiście każdy ma prawo zapisać na wypadek śmierci swój majątek wybranej osobie, niekoniecznie z kręgu rodziny, jednak ustawodawca chroni najbliższych zmarłego przed takim niekorzystnym rozporządzeniem. Jaskrawym przykładem takiej sytuacji jest zapisanie wszystkiego kochance lub kochankowi. Więzy krwi okazują się być na tyle ważne, że ustawodawca ogranicza trochę zasadę tzw. swobody testowania i chroni najbliższych zmarłego przed utratą majątku spadkowego.

Komu przysługuje prawo do zachowku?

Prawo do zachowku mają co do zasady członkowie najbliższej rodziny zmarłego – zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), małżonek i rodzice. Gdyby więc zmarły w testamencie pominął syna, a zapisał wszystko córce, to syn ma roszczenie o zachowek do swojej siostry. Mógłby żądać od niej połowy tego, co by mu się należało, gdyby dziedziczenie nastąpiło według ustawy, a nie według testamentu. Dla przykładu – ojciec jest wdowcem i ma dwójkę dzieci. Zapisał w testamencie córce dom o wartości 500.000 zł, a syna w ogóle pominął. Syn w takim przypadku może żądać od siostry wypłaty 125.000 zł (normalnie każde z dzieci powinno dostać połowę domu, czyli po 250.000 zł, a zachowek stanowi 1/2 tej wartości, czyli 125.000 zł). Wyższy zachowek (2/3 , a nie 1/2) należy się małoletniemu lub trwale niezdolnemu do pracy.

Jak żądać zachowku?

Jeśli nie uda się nam uzyskać sumy zachowku polubownie, to musimy skierować pozew do sądu. Konieczne jest podanie wartości zachowku (często trzeba wykonać wstępną wycenę nieruchomości). Roszczenie to ma charakter pieniężny. Przeciwnik nie może żądać od nas przyjęcia części odziedziczonej przez niego nieruchomości zamiast kwoty pieniężnej. Zgoda na takie załatwienie sprawy zależy tylko od nas. Trzeba pamiętać, że roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu przez sąd lub notariusza. Powyższe informacje są bardzo ogólne, a kwestia samego zachowku jest skomplikowana (zaliczanie darowizn, których dokonał zmarły, wyliczenie wartości zachowku, termin przedawnienia, krąg osób zobowiązanych do wypłaty zachowku). Dlatego też warto z takim problemem zgłosić się do radcy prawnego.

Jesteśmy aby Ci pomóc rozwiązać Twoje sprawy

Rozumiemy, że wybór odpowiedniego prawnika bywa trudny, dlatego zazwyczaj, przed nawiązaniem współpracy, zapraszamy na wstępną konsultację.

Koszt porady prawnej to 200 zł (do 1 godziny).

Umów się na poradę

Proszę pytać o cokolwiek, postaramy się szybko odpisać.