Sprawy o alimenty wydają się takie proste – wystarczy wydrukować wzór pozwu dostępny na stronach internetowych i dołączyć kilkanaście paragonów z zakupów. Nic bardziej mylnego. W tych sprawach istnieje wiele składników, które mają wpływ na zasadność alimentów i ich wysokość.

Od czego zacząć?

Przede wszystkim należy ustalić uzasadnione potrzeby osoby, która ma dostawać alimenty. Powinny to być podstawowe potrzeby życiowe, ale istotny jest tu również dotychczasowy poziom życia, prowadzony przez tę osobę. Przykładowo jeżeli dziecko przyzwyczajone było do corocznych ferii zimowych i wakacji, to niezasadne byłoby pozbawianie go takiej możliwości.

Wysokość alimentów

Zawsze należy zbadać sytuację majątkową i zdolności zarobkowe osoby, która będzie płaciła alimenty. Ten obowiązek nie może bowiem doprowadzić do zapożyczania się i ruiny finansowej. Należy też zrozumieć, że po rozwodzie trudno jest utrzymać dotychczasowy standard życia dzieci, ponieważ po stronie rodziców pojawiają się dodatkowe, większe koszty (np. konieczność wynajmu lub kupna drugiego mieszkania, utrzymanie dwóch gospodarstw domowych itp.).

Przy określaniu wysokości alimentów ważne są również inne zobowiązania np. raty kredytowe. Jednak nie każdy kredyt będzie tak samo traktowany przez sąd – ważna jest chwila jego zaciągnięcia, wysokość, a także cel, na który zostały przeznaczone środki z tego kredytu.

Rodzaje alimentów

  • Alimenty „na dziecko”
    Mogą być dochodzone od drugiego rodzica, ale także w szczególnych sytuacjach np. od dziadków. Nie ma tu znaczenia rodzaj więzi formalnej pomiędzy rodzicami dziecka (np. związek małżeński, konkubinat). Pieniądze na utrzymanie dziecka można płacić dobrowolnie. Czasem jest jednak konieczna sprawa sądowa, jeżeli drugi rodzic nic nie płaci lub płaci zbyt mało. W pozwie należy wskazać konkretne potrzeby dziecka (np. jedzenie, ubranie, obuwie, środki czystości i higieny, lekarstwa, nauka, wyjazdy wakacyjne) oraz ich średni koszt w jednym miesiącu.
  • Alimenty „na małżonka”
    Pojawiają się w wyroku rozwodowym głównie w sytuacji orzeczenia wyłącznej winy za rozkład pożycia małżeńskiego. Wtedy małżonek niewinny może uzyskać alimenty w sytuacji, kiedy jego sytuacja majątkowa ulegnie pogorszeniu z uwagi na rozwód. Alimenty takie mogą się jednak pojawić również w przypadku nieorzekania o winie stron lub gdy winę za rozkład pożycia ponoszą oboje małżonkowie. Wtedy były małżonek, który nie ze swojej winy popadł w niedostatek (coś więcej niż zwykłe pogorszenie sytuacji majątkowej) może żądać alimentów od byłego małżonka. Obowiązek ten co do zasady trwa do pięciu lat od uzyskania rozwodu.
  • „Alimenty” w celu przyczyniania się do zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny
    Mogą wystąpić w związku małżeńskim, kiedy to jeden z małżonków nie „dokłada się” do utrzymania gospodarstwa domowego. Sąd może taką osobę przymusić do płacenia drugiemu małżonkowi odpowiedniej kwoty z przeznaczeniem na cele rodzinne (np. czynsz, media, wyżywienie itp.).