Władza rodzicielska nad małoletnim dzieckiem przysługuje rodzicom niezależnie od tego, czy żyją oni w małżeństwie, w konkubinacie, czy też pozostają w separacji faktycznej. O ważnych kwestiach dotyczących dziecka powinni decydować rodzice wspólnie – np. o tym do jakiej szkoły dziecko będzie uczęszczać, czy zostanie poddane operacji, czy będzie mogło wyjechać na dłuższy czas za granicę itp. Zgoda obojga rodziców będzie również potrzebna do wyrobienia dziecku paszportu.

Możliwe przyczyny

Może się zdarzyć tak, że jedno z rodziców nie interesuje się losem dziecka, przez to dodatkowo utrudnia życie drugiemu rodzicowi. W wielu przypadkach konieczna może się bowiem okazać zgoda sądu, która zastąpi zgodę takiego nieobecnego rodzica.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej rodzica powoduje, że nie ma on prawa do decydowania o sposobie wychowania dziecka, o jego kształceniu, zabiegach medycznych, dłuższych wyjazdach itp. Wszelkie decyzje istotne dla dziecka podejmuje już tylko drugi rodzic. Nie wygasa również obowiązek alimentacyjny – mimo pozbawienie tej władzy, alimenty trzeba płacić nadal.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej może nastąpić w kilku przypadkach:

  1. Zachodzi trwała przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej (np. wyjazd rodzica na stałe za granicę, przewlekła choroba, kara wieloletniego pozbawienia wolności).
  2. Nadużywanie władzy rodzicielskiej (nakłanianie dziecka do popełniania przestępstw, rozpijanie dziecka, bardzo surowe karcenie, wykorzystywanie seksualne).
  3. Rażące zaniedbywanie obowiązków względem dziecka (niepłacenie alimentów, głodzenie, wyrzucanie dziecka z domu).

Władzę rodzicielską można również ograniczyć (np. jeżeli rodzice żyją w rozłące, a dobro dziecka wymaga ograniczenia władzy jednego z nich) lub ją zawiesić (np. czasowy wyjazd za granicę i pozostawienie dzieci pod opieką odpowiedzialnych dziadków).