Pozew o rozwód – jak go napisać? Wzór, dokumenty i opłata [2026]

Decyzja o rozwodzie zwykle dojrzewa miesiącami, a potem nagle pojawia się bardzo praktyczne pytanie: jak napisać pozew o rozwód, żeby sąd nie zwrócił go z powodu braków i żeby sprawa od pierwszego pisma szła we właściwym kierunku. Od lat prowadzę sprawy rozwodowe w Katowicach jako adwokat i mediator i widzę, że wiele problemów na sali sądowej ma swoje źródło właśnie w źle przygotowanym pozwie.

W tym poradniku pokazuję krok po kroku, co musi zawierać pozew o rozwód bez orzekania o winie i pozew o rozwód z orzeczeniem o winie, jakie dokumenty do niego dołączyć, ile kosztuje jego złożenie i jak wygląda struktura takiego pisma. Na końcu znajdziesz schemat pozwu, który możesz potraktować jako punkt wyjścia.

Jeżeli to Ty otrzymałeś pozew od małżonka, przeczytaj mój drugi poradnik: jak napisać odpowiedź na pozew rozwodowy.

W skrócie (stan prawny: październik 2026 r.):

• Pozew o rozwód składasz do sądu okręgowego – co do zasady tego, w którego okręgu małżonkowie ostatnio wspólnie mieszkali, jeśli choć jedno z Was nadal tam mieszka lub przebywa (art. 41 k.p.c.).
• Opłata sądowa wynosi 600 zł. Gdy sąd orzeknie rozwód bez orzekania o winie na zgodny wniosek obojga małżonków, z urzędu zwraca połowę, czyli 300 zł (art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
• Pozew składasz z odpisem dla małżonka oraz z odpisem aktu małżeństwa i odpisami aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci.
• Jeśli macie małoletnie dzieci, w pozwie przedstawiasz swoje wnioski co do władzy rodzicielskiej, kontaktów i alimentów – sąd i tak rozstrzygnie o tym w wyroku (art. 58 k.r.o.).
• Rozwodu nadal nie da się uzyskać w urzędzie stanu cywilnego – ustawa uchwalona przez Sejm w marcu 2026 r. została zawetowana.

---

Spis treści

1. Do jakiego sądu złożyć pozew o rozwód?
2. Co musi zawierać pozew o rozwód?
3. Pozew o rozwód bez orzekania o winie – co w nim napisać?
4. Pozew o rozwód z orzeczeniem o winie – jak go uzasadnić?
5. Dzieci w pozwie rozwodowym
6. Mieszkanie, alimenty na małżonka i majątek
7. Wniosek o zabezpieczenie na czas sprawy
8. Jakie dokumenty dołączyć do pozwu o rozwód?
9. Wzór pozwu o rozwód – schemat pisma
10. Ile kosztuje złożenie pozwu o rozwód?
11. Najczęstsze błędy w pozwach rozwodowych
12. Co się dzieje po złożeniu pozwu?

Do jakiego sądu złożyć pozew o rozwód?

Sprawy rozwodowe rozpoznają w pierwszej instancji wyłącznie sądy okręgowe (art. 17 pkt 1 k.p.c.). Pozew złożony do sądu rejonowego nie przepadnie – zostanie przekazany do właściwego sądu – ale stracisz na tym kilka tygodni.

To, który sąd okręgowy jest właściwy, wynika z art. 41 k.p.c. Kryteria stosuje się po kolei:

1. sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania – jeżeli choć jedno z nich nadal ma tam miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu;
2. jeżeli to kryterium nie działa – sąd miejsca zamieszkania pozwanego małżonka;
3. jeżeli i tej podstawy brak – sąd miejsca zamieszkania powoda.

Przykład: jeśli mieszkaliście razem w Katowicach i Ty nadal tu mieszkasz, sprawa trafi do Sądu Okręgowego w Katowicach – nawet jeśli małżonek wyprowadził się do innego miasta albo za granicę. O sytuacji, w której oboje mieszkacie poza Polską, pisałem w artykule o rozwodzie Polaków mieszkających za granicą.

Co musi zawierać pozew o rozwód?

Pozew rozwodowy to pismo procesowe, więc musi spełniać ogólne wymogi kodeksu postępowania cywilnego. W praktyce powinien zawierać:

• oznaczenie sądu okręgowego i wydziału, do którego go kierujesz (nazwę wydziału rodzinnego sprawdzisz na stronie internetowej sądu);
• dane powoda i pozwanego: imiona, nazwiska, adresy i numery PESEL;
• oznaczenie pisma słowami „Pozew o rozwód”;
• żądanie rozwiązania małżeństwa przez rozwód – z orzeczeniem o winie (i wskazaniem, czyjej) albo bez orzekania o winie;
• datę i miejsce zawarcia małżeństwa oraz numer aktu małżeństwa;
• wnioski dotyczące wspólnych małoletnich dzieci: władzy rodzicielskiej, miejsca zamieszkania, kontaktów i alimentów;
• ewentualne wnioski dotyczące wspólnego mieszkania, alimentów na małżonka i podziału majątku;
• wnioski dowodowe – dokumenty, świadkowie, przesłuchanie stron;
• uzasadnienie, czyli opis faktów świadczących o trwałym i zupełnym rozkładzie pożycia;
• informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a jeśli nie – dlaczego (art. 187 § 1 pkt 3 k.p.c.);
• podpis i listę załączników.

Brak któregoś z elementów formalnych zwykle nie kończy sprawy, ale sąd wezwie Cię do uzupełnienia braków – najczęściej w terminie 7 dni pod rygorem zwrotu pozwu (art. 130 k.p.c.). To kolejne tygodnie zwłoki, zanim sprawa w ogóle ruszy.

Pozew o rozwód bez orzekania o winie – co w nim napisać?

Rozwód bez orzekania o winie jest możliwy tylko na zgodne żądanie obojga małżonków (art. 57 § 2 k.r.o.). Wpisując takie żądanie w pozwie, zakładasz, że małżonek je poprze – ostatecznie decyduje jego stanowisko w odpowiedzi na pozew albo na rozprawie.

Nawet przy zgodzie obojga sąd musi ustalić, że rozkład pożycia jest trwały i zupełny (art. 56 § 1 k.r.o.). Dlatego uzasadnienie nie może ograniczać się do jednego zdania. Opisz krótko i rzeczowo:

• od kiedy nie łączy Was więź emocjonalna, fizyczna i gospodarcza;
• czy mieszkacie osobno i od kiedy – albo jak wygląda życie „obok siebie” pod jednym dachem;
• czy podejmowaliście próby ratowania związku, np. terapię albo mediację;
• jak obecnie zaspokajacie potrzeby dzieci i kto się nimi na co dzień zajmuje.

W pozwie o rozwód bez orzekania o winie nie opisuj szczegółowo, kto zawinił. Zbyt emocjonalne uzasadnienie potrafi sprowokować drugą stronę do zmiany stanowiska i żądania orzeczenia o winie – a wtedy zgodny rozwód zamienia się w wielomiesięczny spór. Więcej o tej ścieżce przeczytasz w artykule ile trwa rozwód bez orzekania o winie i jakie ma konsekwencje.

Pozew o rozwód z orzeczeniem o winie – jak go uzasadnić?

Jeżeli żądasz orzeczenia, że rozkład pożycia nastąpił z wyłącznej winy małżonka, to Ty musisz to udowodnić. W pozwie nie wystarczy więc opisać zachowań drugiej strony – trzeba też wskazać dowody na każde z nich. Najlepiej zrobić to od razu w pozwie, bo sąd może pominąć dowody zgłoszone zbyt późno, jeśli uzna, że można było je powołać wcześniej.

Typowe dowody w sprawie o rozwód z orzeczeniem o winie to:

• zeznania świadków – członków rodziny, przyjaciół, sąsiadów; w pozwie podaj ich imiona, nazwiska i adresy oraz okoliczności, na które mają zeznawać;
• wiadomości SMS, e-maile, wpisy i zdjęcia z mediów społecznościowych;
• dokumentacja medyczna, notatki policji, dokumenty z procedury „Niebieskiej Karty”;
• wyciągi z konta pokazujące np. trwonienie wspólnych pieniędzy;
• przesłuchanie stron.

Wina oznacza naganne zachowanie, które przyczyniło się do rozkładu pożycia – np. zdradę, przemoc, nadużywanie alkoholu albo porzucenie rodziny. Sama „niezgodność charakterów” zwykle nie wystarczy. Orzeczenie o wyłącznej winie ma konkretne skutki, przede wszystkim przy alimentach na byłego małżonka (art. 60 § 2 k.r.o.). Szczegółowo opisała je mec. Marta Socha-Skrzypiec w artykule co daje rozwód z orzeczeniem o winie.

Małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia nie może żądać rozwodu, jeżeli drugi małżonek nie wyraża na to zgody – chyba że odmowa zgody jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 56 § 3 k.r.o.).

Dzieci w pozwie rozwodowym – władza rodzicielska, kontakty, alimenty

Jeśli macie wspólne małoletnie dzieci, sąd w wyroku rozwodowym z urzędu rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach rodziców z dzieckiem oraz o tym, w jakiej wysokości każde z Was ma ponosić koszty utrzymania i wychowania dziecka (art. 58 § 1 k.r.o.). Dlatego w pozwie przedstaw swoje wnioski:

• władza rodzicielska – czy ma przysługiwać obojgu rodzicom, czy ma zostać ograniczona jednemu z nich;
• miejsce zamieszkania dziecka – przy którym z rodziców;
• kontakty – konkretny harmonogram, np. co drugi weekend, połowa ferii i wakacji, święta naprzemiennie;
• alimenty – kwota miesięcznie, termin płatności i sposób zapłaty.

Jeżeli porozumieliście się w sprawie dzieci, dołącz do pozwu pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dzieckiem (tzw. plan wychowawczy). Sąd uwzględnia je, jeśli jest zgodne z dobrem dziecka (art. 58 § 1 k.r.o.). Takie porozumienie najłatwiej wypracować w mediacji – piszę o tym w artykule czy mediacja rozwodowa jest obowiązkowa.

Żądanie alimentów uzasadnij zestawieniem miesięcznych kosztów utrzymania dziecka (wyżywienie, ubrania, szkoła, zajęcia dodatkowe, leczenie, część kosztów mieszkania) oraz informacjami o zarobkach i możliwościach zarobkowych obojga rodziców. Do pozwu dołącz rachunki i faktury potwierdzające najważniejsze wydatki.

Mieszkanie, alimenty na małżonka i majątek – czy trzeba je ujmować w pozwie?

Te kwestie nie zawsze muszą znaleźć się w pozwie, ale warto je przemyśleć przed jego złożeniem:

• Wspólne mieszkanie – jeśli nadal w nim mieszkacie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka o sposobie korzystania z niego przez czas wspólnego zamieszkiwania. W wyjątkowych sytuacjach, gdy małżonek swoim rażąco nagannym zachowaniem uniemożliwia wspólne mieszkanie, możesz żądać jego eksmisji (art. 58 § 2 k.r.o.).
• Alimenty na siebie – jeśli popadniesz w niedostatek albo rozwód istotnie pogorszy Twoją sytuację materialną, możesz żądać alimentów od małżonka (art. 60 k.r.o.). Zakres tego obowiązku zależy od orzeczenia o winie.
• Podział majątku wspólnego – sąd może go przeprowadzić w wyroku rozwodowym tylko na wniosek i tylko wtedy, gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu (art. 58 § 3 k.r.o.). W praktyce zdarza się to rzadko, zwykle gdy małżonkowie przedstawią zgodny projekt podziału. Najczęściej majątek dzieli się już po rozwodzie – opisałem to w poradniku o podziale majątku po rozwodzie.

Wniosek o zabezpieczenie – co z dziećmi i pieniędzmi w trakcie sprawy?

Sprawa rozwodowa może potrwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat. Jeśli już teraz potrzebujesz pieniędzy na dzieci albo uregulowania kontaktów, w pozwie (lub w osobnym piśmie) złóż wniosek o zabezpieczenie na czas trwania postępowania. Sąd może w ten sposób tymczasowo:

• zobowiązać małżonka do płacenia alimentów na dzieci albo na Ciebie;
• ustalić, przy którym z rodziców dzieci mają mieszkać w trakcie sprawy;
• uregulować kontakty drugiego rodzica z dziećmi.

Wniosek o zabezpieczenie trzeba uprawdopodobnić – wyjaśnij, dlaczego potrzebujesz rozstrzygnięcia od razu, i dołącz dokumenty pokazujące koszty utrzymania dzieci.

Jakie dokumenty dołączyć do pozwu o rozwód?

• odpis aktu małżeństwa – sądy zwykle oczekują odpisu zupełnego;
• odpisy zupełne aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci;
• dowód uiszczenia opłaty sądowej (600 zł);
• odpis pozwu wraz z załącznikami dla małżonka;
• dokumenty dotyczące dochodów (zaświadczenie o zarobkach, PIT) – jeśli żądasz alimentów;
• zestawienie kosztów utrzymania dziecka wraz z rachunkami;
• porozumienie rodzicielskie (plan wychowawczy) – jeśli je macie;
• dowody na poparcie Twoich twierdzeń, np. wydruki wiadomości – zwłaszcza przy rozwodzie z orzeczeniem o winie;
• pełnomocnictwo i dowód uiszczenia opłaty skarbowej 17 zł – jeśli pozew składa adwokat.

Odpisy aktów stanu cywilnego zamówisz w dowolnym urzędzie stanu cywilnego albo przez internet (gov.pl) – warto zrobić to z wyprzedzeniem.

Wzór pozwu o rozwód – schemat pisma

Poniżej znajdziesz uproszczony schemat pozwu o rozwód bez orzekania o winie. Każda sprawa jest inna, dlatego traktuj go jako szkielet do uzupełnienia, a nie gotowy formularz.

Katowice, dnia ....................

Sąd Okręgowy w ....................
Wydział .................... (rodzinny)

Powód: [imię i nazwisko], PESEL ...................., zam. ....................
Pozwana: [imię i nazwisko], PESEL ...................., zam. ....................

POZEW O ROZWÓD

Wnoszę o:
1. rozwiązanie przez rozwód małżeństwa zawartego dnia .......... w .......... (akt małżeństwa nr ..........) bez orzekania o winie;
2. powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim/małoletnią .......... (ur. ..........) obojgu rodzicom i ustalenie miejsca zamieszkania dziecka przy ..........;
3. ustalenie kontaktów .......... z dzieckiem zgodnie z porozumieniem rodzicielskim stanowiącym załącznik nr ...;
4. zasądzenie od .......... na rzecz małoletniego/małoletniej alimentów w kwocie .......... zł miesięcznie, płatnych do .......... dnia każdego miesiąca;
5. przeprowadzenie dowodu z dokumentów wymienionych w załącznikach oraz z przesłuchania stron;
6. orzeczenie o kosztach postępowania.

Strony [podjęły / nie podjęły] próby mediacji, ponieważ ....................

UZASADNIENIE
1. Strony zawarły związek małżeński dnia .......... w ...........
2. Ze związku stron pochodzi ...........
3. Od .......... strony nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. [opis zaniku więzi emocjonalnej, fizycznej i gospodarczej]
4. Rozkład pożycia ma charakter trwały i zupełny, ponieważ ....................
5. Rozwód nie jest sprzeczny z dobrem małoletniego dziecka, ponieważ ....................
6. Uzasadnienie wniosków dotyczących dziecka i alimentów: ....................

[podpis]

Załączniki:
1. odpis zupełny aktu małżeństwa,
2. odpis zupełny aktu urodzenia dziecka,
3. porozumienie rodzicielskie,
4. dowód uiszczenia opłaty sądowej,
5. odpis pozwu z załącznikami.

W pozwie z orzeczeniem o winie punkt 1 brzmi: „…z wyłącznej winy pozwanej/pozwanego”, a uzasadnienie musi zawierać konkretne fakty i przypisane do nich dowody, w tym listę świadków z adresami.

Ile kosztuje złożenie pozwu o rozwód i jak zapłacić opłatę?

Opłata sądowa od pozwu o rozwód jest stała i wynosi 600 zł – bez względu na to, czy żądasz orzeczenia o winie. Jeśli sąd orzeknie rozwód bez orzekania o winie na zgodny wniosek stron, po uprawomocnieniu się wyroku zwróci z urzędu 300 zł.

Opłatę możesz uiścić przelewem na rachunek bankowy sądu (numer znajdziesz na jego stronie internetowej), w kasie sądu albo kupując e-znaki opłaty sądowej na stronie oplaty.ms.gov.pl. Dowód zapłaty dołącz do pozwu – jeżeli go zabraknie, sąd wezwie Cię do uiszczenia opłaty pod rygorem zwrotu pozwu.

Jeżeli nie jesteś w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, możesz razem z pozwem złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wraz z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Pełne zestawienie wydatków, w tym orientacyjne wynagrodzenie adwokata, znajdziesz w artykule ile kosztuje rozwód.

Najczęstsze błędy w pozwach rozwodowych

• złożenie pozwu do sądu rejonowego zamiast okręgowego;
• brak odpisu pozwu dla małżonka;
• brak wniosków dotyczących dzieci albo ogólnikowe „wnoszę o ustalenie kontaktów” bez harmonogramu;
• żądanie alimentów bez wyliczenia kosztów utrzymania dziecka;
• uzasadnienie złożone z ocen i emocji zamiast faktów;
• wnioski o przesłuchanie świadków bez ich adresów i bez wskazania, na jakie okoliczności mają zeznawać;
• brak informacji o próbie mediacji;
• nieaktualny adres małżonka – pozew nie zostanie doręczony, a sprawa stanie w miejscu.

Co się dzieje po złożeniu pozwu?

Sąd sprawdza pozew pod względem formalnym, a następnie doręcza jego odpis małżonkowi i zwykle wyznacza mu termin na odpowiedź na pozew. Potem wyznacza rozprawę – w sądach okręgowych województwa śląskiego pierwsza rozprawa odbywa się zwykle po ok. 3–4 miesiącach od złożenia pozwu.

Przesłuchanie stron w sprawie rozwodowej jest obowiązkowe, więc musisz liczyć się z pytaniami o przebieg małżeństwa, przyczyny rozkładu pożycia i sytuację dzieci. Jeżeli sąd uzna, że istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa albo na ugodowe uregulowanie spraw dzieci i alimentów, może skierować Was do mediacji.

Przy rozwodzie bez orzekania o winie i bez sporów o dzieci sprawa często kończy się na pierwszej rozprawie. O tym, od czego zależy czas trwania sprawy, przeczytasz w artykule ile trwa rozwód.

Najczęściej zadawane pytania o pozew o rozwód

Pomoc adwokata przy pozwie o rozwód w Katowicach

Jeśli chcesz, żeby pozew od początku był przygotowany tak, by sprawa zakończyła się jak najszybciej i bez niespodzianek, umów się na konsultację. Przygotuję pozew, porozumienie rodzicielskie i wnioski dowodowe, a jeśli to możliwe – pomogę Wam dojść do porozumienia w mediacji. Więcej o tym, jak prowadzę sprawy rozwodowe, przeczytasz na stronie adwokat rozwodowy Katowice.